عبید شاکی

تو ز شادی خند خند و نیستی آگاه از آن // که فلک بر تو بخندد روز و شب در زیر لب

غلط يابي در کلام گزارشگران ورزشي

اگر صداوسيما را سرزمين پادشاهي غلطهاي زباني ، دستوري ، نگارشي ، نحوي ، صرفي و لغوي بدانيم بدون شک گزارشگران ورزشي پادشاهان اين سرزمين اند.

ما به عنوان مخاطبان برنامه هاي ورزشي سال هاست که به اين غلط حرف زدن ها عادت کرده ايم ، به طوري که اگر گزارشگري در رسانه ملي ظهور کند که فارسي شسته رفته و درستي حرف بزند و با همان شسته رفتگي و درستي مسابقه هاي ورزشي بويژه فوتبال را گزارش کند، با اطمينان مي توان گفت موفق نخواهد بود؛ چرا که گزارشگر ورزشي خوب ، گزارشگري است که بيشتر از ترکيبات من درآوردي استفاده کرده و غلطتر حرف بزند و فارسي را دري وري صحبت کند.

فکر کنيد يک گزارشگر ورزشي هنگام گزارش نگويد: مي ريم که داشته باشيم ، برانکو نتونست خودشو پيروز ببينه ، دروازه مي رفت که باز بشه ، صداي شما رو ندارم و... البته بحث اين نوشته صحبت در مورد اين اشتباهات زباني نيست ، چرا که شکر خدا آنقدر اين غلطها زيادند که مي توانند به عنوان پژوهش در رشته کارشناسي ارشد زبان فارسي و زبان شناسي مورد بررسي قرار بگيرند. به جرات مي توان گفت در يک گزارش ورزشي فوتبال و در طول 90دقيقه گزارش نمي توان 5 دقيقه ديالوگ درست و حرف بدون اشتباه پيدا کرد.

اما در کنار اين مشکل عمده ، يک ايراد اساسي در کار گزارشگران ورزشي سازمان صداوسيما وجود دارد و آن مساله صداست. متاسفانه امروز تعداد گزارشگران خوش صدا در سازمان اندک شده است و در کنار اين عده محدود، صداهاي ناهنجاري هستند که گاهي به دليل اين که توانسته اند بامخاطب ارتباط برقرار کنند، قابل تحمل شده اند وگرنه صدايشان در حد پايين استانداردهاي لازم هم نيست. گويي براي مسوولان سازمان داشتن اطلاعات ورزشي شرط لازم و کافي براي گزارشگر شدن است و اصلا براي انتخاب و تربيت افراد به جنس صداي آنها توجه نمي شود.

اين که يک گزارشگر ورزشي فقط آماري در مورد اجداد پدري و مادري يک فوتباليست داشته باشد، کافي است و اصلا فن بيان يا اين که در طول گزارش چند بار آب دهان گزارشگر بپرد توي گلويش در درجه چندم اهميت قرار دارد؛ البته شايد اين جنس صداي بد در گزارش تلويزيوني زياد باعث اذيت و آزار نشود، چرا که به هر حال جذابيت تصوير و حساسيت بازي در واقع در برخي لحظات باعث شود که مخاطب اصلا صداي گزارشگر را درک و به آن توجهي نکند؛ اما در راديو جنبه صداي خوب گزارشگر ورزشي و طرز بيان درست او و رعايت کردن اصول ايجاد لحن در گفتار مي تواند باعث شود مخاطب راديويي با طيب خاطر، شنونده گزارش ورزشي باشد.

متاسفانه امروز در راديو و در ميان گزارشگران ورزشي نسل جديد و تازه کار کمتر صداي خوب يافت مي شود و کمتر اتفاق مي افتد آدم خوش صدايي از بد يا خوب حادثه گزارشگر ورزشي شده باشد. در گزارش ورزشي راديويي آنچه بيشتر از هر چيز مخاطب را آزار مي دهد، صداي نابهنجار گزارشگر و عدم تسلط وي بر بازي و خورده شدن کلمات و ريتم يکسان کلام است و واي به حال مخاطبي که به خاطر دسترس نداشتن به تلويزيون مجبور است از راديو يک مسابقه ورزشي را بشنود؛ البته منظور از صداي خوب حتما صدايي بي نظير و ماندگار نيست ، بلکه منظور صدايي گرم است که دست کم کمي از استانداردهاي يک صداي خوب را داشته باشد. در حال حاضر گزارشگراني در راديو وجود دارند که اصلا دستگاه آوايي آنان از جمله لب ها و دندان ها اصلا مناسب اداي صحيح صامت و مصوت ها نيست و اين گزارشگران در طول گزارش بازي آنقدر تپق مي زنند که اعصاب مخاطب را به هم مي ريزند. به نظر مي رسد اگر در گزينش و انتخاب گزارشگران ورزشي به جنس صدا توجه شود تا اطلاعات وآگاهي آنان ، نتيجه بهتري به دست آيد، چون اطلاعات و آگاهي به مرور زمان و با مطالعه به دست مي آيد، اما استعداد ذاتي و صداي دلنشين اکتسابي نيست!

نوشته شده توسط رضا ساکی |