مطلبی که برای جام جم نوشتم: 

با اين که در گذشته نه چندان دور، برخي از استادان ادبيات با به کار بردن علائم سجاوندي و ويراستن متون مخالفت مي کردند ؛ اما با گذر زمان ، اهميت ويرايش مطالب بيش از پيش براي ناشران و نويسندگان مشخص شد؛ به طوري که امروزه کمتر نويسنده اي است که نوشته اش را براي ويرايش به دست ويراستاران نسپرد؛ اما اهميت کار ويراستاري بويژه ويراست زباني (نه فني) متون در صداوسيما بخصوص راديو دوچندان است.

صداوسيما که سال هاست مروج غلط صحبت کردن زبان فارسي در جامعه است ، بيشتر از هر رسانه ديگري نياز به توجه و صيانت از زبان فارسي دارد و بايد نظارت بر اين نهاد، بيشتر از هر جاي ديگري صورت گيرد؛ اما متاسفانه در شبکه راديويي جوان که سال هاست ادعاي کشف شيوه هاي بياني تازه و زباني نو را در ارتباط با شنوندگان دارد، واحد ويرايش ، واحدي منفعل و تشريفاتي است که هيچ گونه نظارتي بر آنچه در اين شبکه نوشته و خوانده مي شود، ندارد.

بدرستي معلوم نيست که هدف از حذف واحد ويرايش اين شبکه در دوره مديريت قبلي چه بوده است؟ آيا واحد ويرايش سدي مقابل تجربيات تازه زباني در اين شبکه به حساب مي آمده؟ آيا چون ويراستاران به نويسندگان اجازه استفاده از لغات زبان مخفي و اشتباهات دستوري و نگارشي را نمي داده اند، اين واحد حذف شده است؟ ولي آنچه مشخص است ؛ اين است که در دوره مديريت جديد اين شبکه هم واحد ويرايش به همان کار هميشگي خود ادامه مي دهد و در واقع هيچ کاري نمي کند؛ اما اگر شنونده برنامه هاي راديو جوان باشيد، متوجه مي شويد که بسياري از اشتباهات لغوي و دستوري و نگارشي هر روز از طريق برنامه هاي اين شبکه به مخاطب منتقل مي شود.

البته برخي از نويسندگان و سردبيران اين شبکه ، اشتباهات فاحش خود را با بيان اين نکته که ما طنز مي نويسيم ، پنهان مي کنند؛ در حالي که طنزنويسي يعني استفاده درست از دستور زبان و صنايع بديعي و بعلاوه طنزنويسي اگر هم مي خواهد تغييري در زبان ايجاد کند و ضعف تاليفي ايجاد کند، بايد بداند که چه مي کند؛ چراکه برخي از عيوب نگارشي و دستوري همچون تنافر، غرابت ، مخالفت قياسي و تعقيد مي تواند طنزپرداز را در طنزپردازي ياري دهد.

به نظر مي رسد، شبکه راديويي جوان ، بيش از هر شبکه ديگري نياز به ويراست مطالب دارد تا اين شبکه از وضعيت نابسمان زباني که متکي بر هيچ پژوهش يا افق روشني هم نيست ، نجات يابد.

نکته مهم اينجاست که چگونه مي شود به نويسندگان جواني که هنوز در ابتداي راه و در حال آزمون و خطا براي نوشتن هستند، اجازه داد که خود ويراستار اثر خود باشند.

متاسفانه يا خوشبختانه ، امروز نويسندگان جوان ، شروع کار خود و تمرين براي درست نوشتن و بهتر نوشتن را در برنامه هاي تاثيرگذار شبکه جوان ، آزمون و خطا مي کنند و اين در حالي است که شايد سردبيران که مسوول اصلي محتواي برنامه ها هستند، سررشته اي از کار ويرايش زباني نداشته باشند!

ناهماهنگي افعال ، جمع بستن افعال فارسي با علائم جمع عربي ، استفاده نابجا از فعل هاي معين و معين کردن افعال غيرمعين و درست استفاده نکردن از حروف اضافه ، ربط، نشانه مفعول صريح و... از مهمترين موارد مشکل در اين شبکه راديويي است.

مشکل ديگر بداهه هاي گويندگان شبکه و استفاده نابجا از ترکيبات نامانوس (گزارش مبسوط) يا به کار بردن کلمات در غير معناي اصلي (کنکاش به جاي فکر کردن) است که البته در ديگر شبکه هاي راديويي هم شنيده مي شود.

در پايان ، بايد گفت به نظر نمي توان دليل مناسبي براي حذف واحد ويرايش در شبکه جوان پيدا کرد؛ نکته اي که مسوولان اين شبکه بايد قدري بيشتر به آن فکر کنند، چراکه ويراستاري از استادي هيچ نويسنده اي نمي کاهد؛ بلکه بر آن مي افزايد.